Uwarunkowania umieralności dzieci w Polsce na tle krajów Unii Europejskiej. Część II

Agnieszka Genowska 1, Maciej Polak 2, Krystyna Szafraniec 2
1 - Zakład Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
2 - Zakład Epidemiologii i Badań Populacyjnych, Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński
MONZ
2017; 23 (1): 25-33
ICID: 1235636
Article type: Original article
 
 
Wprowadzenie. Nierówności w stanie zdrowia wynikające z różnic biologicznych oraz społeczno-ekonomicznych są ważnym kierunkiem badań w obszarze zdrowia publicznego. Analizy umieralności, szczególnie w przypadku populacji dzieci, mają istotne znaczenie, ponieważ określają skalę zgonów możliwych do uniknięcia.
Cel pracy. Celem pracy było poznanie i ocena umieralności noworodków, niemowląt i dzieci z uwzględnieniem czynników społeczno-ekonomicznych w Polsce na tle krajów Unii Europejskiej.
Materiał i metoda. Informacje o zgonach dzieci w wieku 0–14 lat oraz sytuacji społeczno-ekonomicznej w krajach UE uzyskano z GUS, WHO i Eurostatu. Analizowano rozpowszechnienie oraz trendy współczynników umieralności, do zbadania których zastosowano Joinpoint Regression. Zależność między umieralnością a cechami sytuacji społeczno-ekonomicznej oceniono za pomocą współczynników korelacji rang Spearmana.
Wyniki. W 2013 roku umieralność dzieci w wieku 0–14 lat w Polsce była wyższa niż w krajach UE-28, a szczególnie niż w państwach UE-15. W latach 1990–2014 w Polsce obserwowano dynamiczne zmniejszenie umieralności dzieci w wieku 0 lat (o 6,2%/rok), 1–4 lat (4,8%/rok) i 5–14 lat (o 3,3%/rok). W latach 1990–2014 pomiędzy Polską a UE-28 zmniejszyła się różnica w umieralności dzieci w wieku 0 lat, poziom umieralności dzieci w wieku 1–4 lat wyrównał się, natomiast wśród dzieci w wieku 5–14 lat dysproporcje pogłębiły się. W państwach UE-28 stwierdzono silne dodatnie zależności pomiędzy umieralnością dzieci w wieku 0–14 lat a ubóstwem oraz silne ujemne zależności z wysokością PKB na mieszkańca.
Wnioski. Pomimo że w ostatnich 25 latach w Polsce umieralność dzieci poniżej 15. r.ż. znacznie się obniżyła, to jednak istniejące dysproporcje w umieralności dzieci pomiędzy Polską a krajami UE-15 wymagają podejmowania działań skierowanych na redukcję społecznych zagrożeń zdrowia, szczególnie ubóstwa.
Wykaz skrótów
AROPE – at risk of poverty or social exclusion (zagrożenie ubóstwem lub wykluczeniem społecznym); DALY – disability–adjusted life years (lata życia skorygowane niepełnosprawnością); GUS – Główny Urząd Statystyczny; HFA-DB – Health for All Database; HFA-MDB – Health for All Mortality Database; OECD – Organization for Economic Co–operation and Development (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju); r.ż. – rok życia; UE-15 – kraje przyłączone do Unii Europejskiej do 2003 roku; UE-13 – kraje przyłączone do Unii Europejskiej po 2003 roku; u.ż. – urodzenia żywe; PKB – produkt krajowy brutto, WHO – World Health Organization (Światowa Organizacja Zdrowia)
DOI: 10.5604/20834543.1235636
  PEŁNY TEKST STATS

Recommend this article to:

Nazwisko i Imię:
E-mail:
From:
Język:


Artykuły powiązane in IndexCopernicus™
     Polska [120 powiązanych rekordów]
     status społeczno – ekonomiczny [0 powiązanych rekordów]
     nierówności w zdrowiu [1 powiązanych rekordów]
     dzieci [797 powiązanych rekordów]



 

Related articles

S Mikulski, M Markowiak,
  NOWE DANE O MINERALIZACJI TELLUROWO-BIZMUTO...
W wyniku przeprowadzonych prac na mikroskopie polaryzacyjnym, skaningowym mikroskopie elektronowym (SEM) oraz mikrosondzie elektronowej (EPMA) CAMECA-SX-100 rozpoznano szereg minerałów Te i Bi i występujących z nimi siarkosoli Bi, Ag, P...
STRESZCZENIE
J Durlik, J Grzymała-Moszczyńska,
Poradnie psychologiczno-pedagogiczne w obliczu pow...
Artykuł dotyczy zagadnień diagnozy psychologicznej i pracy z dziećmi powracającymi z emigracji. Stanowi on kontynuację i uzupełnienie o praktyczne wskazówki tekstu teoretycznego pt. „Poradnie psychologiczno-pedagogiczne w obliczu powrotów d...
STRESZCZENIE
 Ambroziak,
 Bilans po półtora roku obowiązywania rosy...
 Celem artykułu jest ocena wpływu rosyjskiego embarga na polski eksport produktów rolno-spożywczych w okresie półtora roku jego obowiązywania. Szczególną uwagę skupiono na produktach trzech sektorów – mięsnego, owocowo-warzywnego i...
STRESZCZENIE