Alkohol – panaceum medycyny ludowej dawnych ziem polskich w XIX stuleciu i na początku XX w. Część I. Ograżka, kolera, czerwonka, laksy , boleści w dołku, żółtaczka, kolki i suchoty

Lilianna Wdowiak 1
1 - Samodzielna Pracownia Edukacji Medycznej, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
MONZ
2013; 19 (3): 337-343
ICID: 1075146
Article type: Review article
 
 
Wprowadzenie i cel pracy: Alkohol w lecznictwie ludowym w pierwszej połowie XIX w. był traktowany przez lekarzy jako przejaw „zabobonnego myślenia”, lecz występował, jak się wydawało, dość powszechnie jako składnik ludowych receptur.
Celem pracy było ustalenie, w jakich schorzeniach ludność wiejska dawnych ziem polskich w czasie zaborów posługiwała się alkoholem i czy istotnie alkohol stał się ludowym panaceum.
Materiał i metoda: Po przeprowadzeniu poszukiwań w czasopismach zamieszczających artykuły o charakterze etnograficznym z XIX i początków XX w. (64 tomy) oraz w monografiach opisujących chłopów (72 tomy) z tego okresu, przyporządkowano znalezione informacje poszczególnym chorobom, stosując ich ludowe nazewnictwo. Materiał ze względu na jego objętość podzielono na dwie części. W pierwszej ujęto leczenie malarii, cholery, czerwonki, gruźlicy, jak i objawów, które określano w medycynie ludowej – „żółtaczką”, „biegunką”, „kolkami”.
Została przeprowadzona krytyka wewnętrzna źródeł. Zastosowano metodę integralną.
Wyniki, wnioski: Alkohol stanowił podstawowy lek w lecznictwie ludowym XIX wieku. Smarowanie ciała chorego i zalecanie picia wódki „z tłustem” stosowano w większości chorób. W leczeniu zimnicy, cholery i czerwonki przeważały środki zawierające mocny alkohol. Stosowano wraz z alkoholem koproterapię, a w leczeniu czerwonki i żółtaczki kierowano się także zasadą „podobne leczy podobne”. Dotychczas nie opracowano zagadnień związanych z terapią ludową większości chorób zakaźnych, niemniej można przyjąć na podstawie badanego materiału, iż alkohol stanowił w tych chorobach postawę leczenia, podobnie jak w leczeniu biegunek, natomiast w leczeniu żółtaczki i suchot odgrywał mniejszą rolę.
  PEŁNY TEKST STATS

Recommend this article to:

Nazwisko i Imię:
E-mail:
From:
Język:


Artykuły powiązane in IndexCopernicus™
     alkohol [34 powiązanych rekordów]
     etnofarmakologia [1 powiązanych rekordów]
     etnomedycyna [2 powiązanych rekordów]
     lecznictwo ludowe [1 powiązanych rekordów]
     panaceum [1 powiązanych rekordów]



 

Related articles

G Puto, I Repka,
Wpływ zmiennych demograficzno-społecznych na pal...
Wprowadzenie. Prognozy demograficzne wskazujące wzrost populacji osób starszych skłaniają do poznania związku między zmiennymi demograficzno-społecznymi a występowaniem uzależnień od palenia tytoniu czy picia alkoholu, nie tylko ze w...
STRESZCZENIE
M Kołpa, A Grochowska,
Pourazowe obrażenia czaszkowo-mózgowe u pacjent...
Wstęp. Alkohol etylowy uznawany jest za jeden z najważniejszych czynników ryzyka prowadzących do powstawania urazów czaszkowo-mózgowych. Wśród pacjentów przyjmowanych do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego (SOR) dużą grupę stanowią ...
STRESZCZENIE
M Chuchra, J Gorbaniuk,
 Rodzina w percepcji mężczyzn uzależnionyc...
W literaturze jest wiele teoretycznych badań dotyczących rodzin alkoholowych, niewiele natomiast jest badań empirycznych. Celem pracy jest ukazanie, jaki obraz rodziny posiadają mężczyźni uzależnieni od alkoholu, ich żony oraz dorosłe dziec...
STRESZCZENIE