Biobankowanie materiału genetycznego a problem ochrony dóbr osobistych dawców

Mariusz Grabowski 1
1 - I Katedra Prawa Cywilnego, Katolicki Uniwersytet Lubelski
MONZ
2012; 18 (3): 200-205
ICID: 1018808
Article type: Review article
 
 
Biobanki (banki tkanek i komórek) dysponują danymi dawców materiału genetycznego. Dane te należą do sfery prywatności, będącej dobrem osobistym dawcy. Niewłaściwe wykorzystanie tych danych, zwłaszcza poprzez ich niewłaściwe udostępnianie, może stanowić bezprawne naruszenie dóbr osobistych i naruszyć interesy dawców.
Celem artykułu jest omówienie praktycznej i prawnej problematyki ochrony dóbr osobistych dawców materiału genetycznego w biobankowaniu. Autor wskazuje rozwiązania prawne kluczowe dla ochrony interesów dawców materiału genetycznego. W związku z biobankowaniem może dojść do naruszenia dóbr osobistych dawcy oraz mogą być u niego wywołane szkody majątkowe. Dawca może dochodzić roszczeń niemajątkowych (np. o zaniechanie naruszeń), majątkowych (odszkodowanie)
oraz mieszanych (np. zadośćuczynienie pieniężne). Na biobankach spoczywa ustawowy obowiązek zachowania szczególnej, zdaniem autora najwyższej, staranności przy postępowaniu z danymi identyfikującymi dawcę. Niedochowanie tej staranności będzie skutkować prawną odpowiedzialnością biobanku, najczęściej z tytułu winy nieumyślnej (np. niedbalstwa). Zdaniem autora, biobanki będą ponosić odpowiedzialność już na podstawie najlżejszej postaci winy (culpa levissima) z racji zaostrzonego w tym zakresie reżimu prawnego oraz charakteru naruszanych dóbr.
Autor zauważa, że anonimizacja danych osobowych jest najpewniejszą metodą ochrony interesów dawców. Nie może być ona jednak dogmatyzowana. W praktyce należy stosować zasadę, iż anonimowość danych identyfikujących dawcę ma być zachowana wszędzie tam, gdzie ich znajomość nie jest absolutnie niezbędna. Podnosi to ochronę dawców i może być warunkiem zachowania tej ochrony. Powyższej zasadzie powinien dać właściwy wyraz ustawodawca.
  PEŁNY TEKST STATS

Recommend this article to:

Nazwisko i Imię:
E-mail:
From:
Język:


Artykuły powiązane in IndexCopernicus™
     biobank [1 powiązanych rekordów]
     bank tkanek i komórek [0 powiązanych rekordów]
     anonimizacja materiału genetycznego [0 powiązanych rekordów]
     dane dawcy [0 powiązanych rekordów]
     dobra osobiste [1 powiązanych rekordów]
     ochrona prawna [0 powiązanych rekordów]



 

Related articles

P Kostrzewski, K Grabowski,
Późno ujawniające się wrodzone przepukliny prz...
...
STRESZCZENIE
D Grabowski,
 Workaholism and work ethic. Work ethic dimen...
The article presents mutual relations between the dimensions of Workaholism and the components of work ethic in accordance with Max Weber’s concept. The author presents the meanings of Workaholism and he assumes that it is a clinical category that ...
STRESZCZENIE
D Grabowski,
Pracoholizm a etyka pracy. Wymiary etyki pracy ...
Artykuł przedstawia wzajemne zależności między wymiarami pracoholizmu a składnikami etyki pracy według koncepcji Maxa Webera. Autor przedstawia znaczenia pracoholizmu, przyjmując iż jest to kategoria kliniczna odnosząca się do obsesyjno-kom...
STRESZCZENIE